DE VERKORTINGSFAKTOR
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
Ja het moest er toch van komen. Ik kreeg namelijk een aantal berichten met
vragen over hoe het zat met de verkortingsfaktor van het koperdraad dat
gebruikt wordt voor het maken voor de antenne's die ik beschreven heb en
wil beschrijven.

Voordat ik dus verder kan gaan met het schrijven over antenne's wil ik
eerst de verkortingsfaktor in het algemeen beschrijven.
Het is nl. zo dat de dikte van het gebruikte koper of aluminium invloed
heeft op de stralingsweerstand of kapaciteit. M.a.w. de elektrische lengte
verschilt van de mechanische lengte. Hoe dikker het materiaal in principe
is hoe korter de antenne moet zijn voor de resonantiefrekwentie.

Nu kan men de verkortings faktor met 2 formules uitrekenen, een eenvoudige
niet zo preciese en een preciese doormiddel van een tabel.

V (verkortingsfaktor)

0.98                                                                    .
                                                          .
0.97                                      .
                              .
0.96                    .
                   .
0.95            .
              .
0.94        .
         .
0.93 
     .
0.92 
     
     
      20     40  60 80 100   200   400  600 800 1000   2000  4000 6000 10000

Tabel 1: Verkortingsfaktor van een                Diktegraad (golflengte/D)
          golf dipool als funktie van
         de diktegraad.

Voorbeeld: Gevraagd: Mechanische lengte van een halve golf dipool als
                     gebruik gemaakt wordt van koperdraad met een dia van
                     2 mm. De frekwentie is 27 MHz

Oplossing: 1 golflengte op 27 MHz = 300/27 = 1111 cm

           Diktegraad=golflengte/D = 1111/0.2 = 5555

           Opzoeken in tabel 1 geeft een verkortingsfaktor
           van ongeveer 0.975

           Golflengte/2*V = 1111/2*0.975 = 541.6 cm
                                           ========


Ook kan men een formule gebruiken die vaak als vuistregel gebruikt wordt.

         Voor f > 30 MHz          l(m) = 141/f(MHz)
         Voor f < 30 MHz          l(m) = 142.2/f(MHz)

Waarbij l de mechanische lengte is en f de resonantiefrekwentie

Voor 27 MHz zou het dan moeten zijn voor een halve golf dipool:

                    142.2/27 = 526.6 cm
                               ========

Wat het beste is in praktijk moet je zelf uitvinden. Ik kwam met het bouwen
van een Inverted-V antenne uiteindelijk uit op 480 cm. De SWR was dan het
beste op kanaal 20 en liep hoogstens op tot 1.1:1 op kanaal 1 en 40.
(SWR gemeten op een MFJ-948)

Hopelijk zijn hiermee een aantal vragen over de verkortingsfaktor
beantwoord.


